Entelodontidae



betekenis: "Perfect Getand"
dieet: omnivoren
grootte: 2 meter hoog bij de schouder
gewicht: 1 ton
tijd: Oligoceen tot Mioceen
locatie: Azië en Noord-Amerika



Entelodonts waren een lopende nachtmerrie; asociaal, agressief en oersterk.
De Entelodontidae waren een familie van enorme varkensachtige hoefdieren. Dit grote zoogdier was woester, bloeddorstiger, en meer angstaanjagend dan welke dinosaurus ook. Gebouwd als een levende tank, Entelodonten waren enorme aaseters met oersterke kaken om botten te kraken. Hun zwaar geglazuurde tanden vertonen veel slijtage van het kauwen op alles wat ze tegenkwamen, voornamelijk karkassen en plantenwortels. De grootste soort was zo groot als een neushoorn, maar zijn hersens hadden de grootte van een sinaasappel, heel anders dan de varkens van tegenwoordig, die op de derde plaats staan in ranglijst van intelligentste dieren. De schedels van Entelodonten vertonen sporen van gruwelijk geweld, tandafdrukken worden gevonden in de snuit, op het hoofd en zelfs in het gehemelte. En ook verbrijzelde jukbeenderen en oogkassen geven aan dat Entelodonten een geweldadig bestaan leidden. De tandafdrukken geven aan dat de verwondingen werden aangebracht door andere Entelodonten. Waarschijnlijk vochten de mannetjes met elkaar om paarrechten of territorium, en brachten elkaar daarbij vreselijke verwondingen toe. Geen wonder dat ze in Walking with Beasts werden getypeerd als: "the hogs of hell", oftewel "de helse zwijnen".
Entelodonten waren succesvolle dieren, dat hadden ze ondermeer te danken aan het feit dat ze alleseters waren. Ze konden feitelijk eten wat ze maar wilden. Planten gingen er prima in, en Entelodonten waren groot genoeg om rovers, zelfs de enorme Hyaenodon, bij hun prooi te verjagen. Het enige waar ze ontzag voor hadden was een andere Entelodont.
"Entelodont" is zelf geen soort beest, maar een familienaam. De Entelodontidae bestonden uit verschillende genera waarbij de Dinohyus met een schouderhoogte van twee meter de grootste was. Een andere veel gevonden soort is Archaeotherium, die was zo'n 1,5 meter hoog.
Van veel succesvolle prehistorische dieren is het altijd maar de vraag hoe het kwam dat ze zijn uitgestorven, maar voor de Entelodonts is dat helemaal vreemd. Men denkt dat als er tegenwoordig ergens Entelodonts werden losgelaten ze het best goed zouden doen. Het waren alleseters, en meestal zijn dat de soort van dieren die zich het best aan veranderingen weten aan te passen.
Hier even een 'update' omdat sinds het vorige stukje er nieuwe inzichten zijn gekomen in de wereld van de Entelodons.
Men vermoed dat Entelodons meer vlees aten dan tot nog toe werd gedacht, in de White River Formation in Noord-Amerika zijn tandafdrukken van een Archaeotherium gevonden op een prehistorische kameel van het geslacht Proebrotherium. De wijze waarop de tandafdrukken in de kamelebotten staan doet vermoeden dat de Entelodont niet alleen van het karkas had gegeten, maar ook de kameel eigenhandig had gedood.
Dr. Sundell, de paleontoloog die de site heeft onderzocht denkt nu dat Entelodons echte roofdieren waren en niet zomaar aaseters. Volgens hem komt de struktuur van de onderbenen ook meer overeen met die van bijvoorbeeld wolven dan met varkens, dus zouden Entelodons in staat zijn om hard te lopen. Ze zouden dan hun prooien achtervolgen en ze met hun huiveringwekkende kaken ombrengen.
Behalve dat is er trouwens ook een fossiele schildpad gevonden die het slachtoffer van een Entelodont zou zijn geweest, het schild is namelijk doorbroken door de hoef van een dier. Waarschijnlijk was het een Archaeotherium die met zijn poten op het schild heeft staan stampen. Hoewel de schilpad het loodje legde is de Entelodont er niet in geslaagd hem te eten.

Verder is de grootste Entelodont van naam veranderd; Dinohyus heet voortaan Daeodon. Hij en Archaeotherium staan op schaal in het onderstaande plaatje:


© J.Kielen

© J.Kielen

© J.Kielen
Daeodon was met een schouderhoogte van maximaal 2,1 meter de grootste Entelodont. Een ander enorm varken was Metridiochoerus uit het Plioceen, deze behoort tot dezelfde familie als de varkens (Suidae). Entelodons waren verwant aan varkens, maar toch verschillend.


© J.Kielen, based on an image by Bob Nicholls